the ledge files
the ledge - nl - uk
new
search
conversations
books
Reading &cetera

Pieter Steinz

originally appeared as:
Lezen &cetera - gids voor de wereldliteratuur
publisher: Prometheus/ NRC Handelsblad



Other excerpts

excerpt:
Walking Into the Night
Olaf Olafsson

excerpt:
Vita
Melania Mazzucco

excerpt:
Campfire
Julia Franck

excerpt:
Under the Volcano
Malcolm Lowry

excerpt:
Reading &cetera
Pieter Steinz

excerpt:
Don Quixote
Miguel de Cervantes Saavedra

excerpt:
Homecoming
Natasha Radojcic

excerpt:
The One-Room Schoolhouse
Jim Heynen

excerpt:
The Egyptologist
Arthur Phillips

excerpt:
Prague
Arthur Phillips

excerpt:
The Diary of Géza Csáth
Géza Csáth

excerpt:
Lost in the City
Edward P. Jones

excerpt:
The Known World
Edward P. Jones

excerpt:
Zorro
Isabel Allende

excerpt:
The Last Window Giraffe
Péter Zilahy

excerpt:
The Sea
John Banville

excerpt:
Uncle Tom's Cabin
Harriet Beecher Stowe

excerpt:
Ragtime
E.L. Doctorow

excerpt:
The Fifty Year Sword
Mark Z. Danielewski

excerpt:
American Purgatorio
John Haskell

excerpt:
The Restless Supermarket
Ivan Vladislavic

excerpt:
Envy
Kathryn Harrison

excerpt:
Watt
Samuel Beckett

excerpt:
Bitter Fruit
Achmat Dangor

excerpt:
Kreutzer Sonata
Leo N. Tolstoy

excerpt:
Journey to the End of the Night
Louis-Ferdinand Céline

excerpt:
Embers
Sándor Márai

excerpt:
Being Your Own Friend
Wilhelm Schmid

excerpt:
The Gaze
Elif Shafak

excerpt:
Atonement
Ian McEwan

excerpt:
In Babylon
Marcel Möring

excerpt:
Pavel & I
Dan Vyleta

excerpt:
Black Mamba Boy
Nadifa Mohamed

excerpt:
Squirrel Seeks Chipmunk
David Sedaris



the ledge - flash version*

*
Nederlands

LEZEN &CETERA - GIDS VOOR DE WERELDLITERATUUR — PIETER STEINZ

Het wijde web van de wereldliteratuur

Voor de zeventiende-eeuwse kamergeleerde Charles Du Fresne Du Cange was een dag pas geslaagd als hij een uur of twintig had gewerkt. Toen hem aan het eind van zijn leven werd gevraagd of hij het niet jammer vond dat hij altijd met zijn neus in de boeken had gezeten, antwoordde hij dat hij maar van één ding spijt had: zijn trouwdag, want toen had hij maar zes uur kunnen lezen.
De tijden van Du Cange waren overzichtelijk. Op zijn laatste, 77ste, verjaardag, zal hij tevreden hebben kunnen terugkijken op zijn carrière als lezer; het totaal aan gedrukte boeken in de westerse wereld was waarschijnlijk minder dan de huidige jaarproductie van de Amerikaanse uitgeverijen. Wee de lezende eenentwintigste-eeuwer. Zelfs hij of zij die zich beperkt tot fictie zal zich met een straffe dagindeling slechts door een fractie van de wereldliteratuur kunnen heenwerken. Er moeten harde keuzes gemaakt worden: wél de Metamorfosen van Ovidius, niet de De tocht der Argonauten van Apollonios; áls Balzac, dan niet Hugo; Dickens ja, maar voorlopig even wachten met Trollope; De tandeloze tijd van Van der Heijden eerst, en pas na het pensioen De Movo Tapes van A.
1.

 
LEZEN &CETERA - GIDS VOOR DE WERELDLITERATUUR — PIETER STEINZ

F.Th. Of omgekeerd, natuurlijk.
Gelukkig is er hulp bij de selectie: vrienden of boekhandelaren die je een niet te missen roman aanraden, bewonderde schrijvers die aanstekelijk vertellen over de boeken die hen inspireerden, recensenten die argumenterend en enthousiasmerend schiften in het wekelijkse aanbod, leraren en veellezers die uitleggen wat je zou moeten lezen en waarom. En dan zijn er leesgidsen, die de fanatieke biblionaut van het ene boek naar het andere loodsen. De Good Fiction Guide van de Oxford University Press bijvoorbeeld, die een dappere poging doet om de wereldliteratuur samen te vatten in duizend auteurs en dertig genres. Of de Bloomsbury Good Reading Guide, die onder het motto ‘What to read and what to read next’ het doorverwijzen tot een kunst heeft verheven – zodat je van Isabel Allende terechtkomt bij García Márquez en Vargas Llosa, en van Zola bij Balzac, Steinbeck en D.H. Lawrence.
De netwerken en dwarsverbanden die door de Engelse leesgidsen in de wereldliteratuur worden gelegd, zijn niet alleen enthousiasmerend, maar ook leerzaam; ze tonen de schatplichtigheid en de invloeden van schrijvers, en laten zien dat boeken niet in een (geografisch) vacuüm ontstaan.
2.

 
LEZEN &CETERA - GIDS VOOR DE WERELDLITERATUUR — PIETER STEINZ

Des te sneuer is het dat de wereldliteratuur in Britse ogen beperkt is tot Engelstalig proza en klassieken uit Frankrijk, Duitsland, Spanje, Italië en Rusland. In de Good Fiction Guide is Hugo Claus de enige vertegenwoordiger uit de Lage Landen. De Good Reading Guide biedt zegge en schrijve één Nederlandse verwijzing: In Babylon van Marcel ‘Moring’ staat tussen Rebecca en The Castle of Otranto op een thematisch lijstje met boeken over ‘Dark Old Houses’.
Met Lezen &cetera heb ik ook ‘onze’ schrijvers willen inbedden in de wereldliteratuur. Honderdvier Nederlandstalige fictieschrijvers zijn in deze eerste Nederlandse leesgids opgenomen, precies een kwart van het totaal. Vele anderen duiken op in de literaire schema’s die door het boek verspreid zijn, in de rubrieken met dertien boeken over één thema of uit één genre, en vooral in de ‘LEES VERDER’-blokjes die bij alle 416 behandelde auteurs suggesties geven voor andere boeken die in stijl of onderwerp verwant zijn. Lezen &cetera biedt een Hollandse blik op het wereldwijde web van de fictie, maar wil in de eerste plaats een aansporing zijn tot lezen. Scholieren, studenten, leraren, leesgroepleden en andere veellezers kunnen de gids gebruiken als naslagwerk, maar ook als hulpmiddel bij het funshoppen in de wereldliteratuur.
3.

 
LEZEN &CETERA - GIDS VOOR DE WERELDLITERATUUR — PIETER STEINZ


‘Geen mens is een eiland’ schreef de Engelse dichter John Donne in de zeventiende eeuw (zie Quiz 20, blz. 359), en voor romans en verhalenbundels geldt hetzelfde. Schrijvers worden beïnvloed door schrijvers, en beïnvloeden weer andere schrijvers. Boeken borduren voort op andere boeken, en deden dat al lang voordat ‘intertekstualiteit’, het citeren en parodiëren van hoogtepunten uit de literaire traditie, in de mode raakte. Hugo Claus, die veel succes had met een Vlaamse herschrijving van William Faulkners The Sound and the Fury (De Metsiers, 1950), kon wijzen op beroemde voorgangers als Vergilius (die Homeros navolgde), Shakespeare (die Ploutarchos plunderde) en Joyce (die de Odyssee in Dublin situeerde). De Brit Graham Swift, die de Booker Prize won met een modernisering van Faulkners As I Lay Dying (Last Orders, 1996), had op zijn beurt naar Claus kunnen verwijzen –- als hij tenminste ooit van hem gehoord had, want de Good Fiction Guide waarin Claus figureert, was toen nog niet verschenen.
4.


     
The Ledge
editor-in-chief: Stacey Knecht, info@the-ledge.com
Thanks to: De digitale pioniers and
Het Prins Bernhard Cultuurfonds
Design: Maurits de Bruijn

Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht
All rights reserved. No part of this work may be reproduced in any form or by any electronic or mechanical means, including information storage and retrieval systems, without permission in writing from the author.